0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Son Elli yıldır dünyayı ‘’ Çift kutup ‘’ diye kandırdılar. Bir ucunda SSCC ve diğerin de ABD var dediler. Oysa hiçbir zaman bu iki devletin karşı karşıya gelmesi mümkün olmadığı gibi zaten gelmediler de. Gelmeleri de zaten mümkün değil zira viri varlığını diğerine borçludur.

Biri çıkarını diğeri üzerinden tahsil eder. Biri alacağını diğerinin vesilesiyle tahsil eder. Birbirlerine rakip ve düşman edasıyla hareket ederle ama aslın da koca coğrafyayı yine ikisi kendi aralarında istedikleri gibi taksim ve tazim ederler!

ABD’den Ukrayna’ya ahlaksız teklif! Donbas karşılığında NATO

Zelenskiy açıkladı: ABD, Donbas’tan çekilme karşılığında NATO üyeliğini gündeme getirdi

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerde dikkat çekici bir başlık ortaya çıktı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’li müzakerecilerin ilk kez, Ukrayna’nın NATO’ya katılması karşılığında Donbas’ta hâlen kontrolünde bulunan bölgelerden çekilip çekilmeyeceğini gündeme getirdiğini açıkladı.

Zelenskiy’nin 13 Kasım’da gazetecilere yaptığı ve 14 Kasım’da kamuoyuna yansıyan açıklaması, Washington’ın barış arayışında toprak meselesi ile güvenlik garantilerini aynı pazarlık başlığı altında değerlendirdiğini gösteriyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Zelenskiy’nin anlattığı, üzerinde anlaşmaya varılmış veya resmen kabul edilmiş bir barış planı değil; ABD tarafının müzakere masasına taşıdığı bir soru.

“AMERİKALILAR İLK KEZ BU SORUYU GÜNDEME GETİRDİ”

Zelenskiy, ABD’li yetkililerin kendilerine yönelttiği soruyu şöyle aktardı:

“Amerikalılar bir soru gündeme getirdi: ‘Ukrayna NATO’ya katılırsa Donbas’tan çekilir mi?’ Bu konu ilk kez gündeme geldi.”

Ukrayna lideri, NATO üyeliğinin yeniden müzakere başlıkları arasına girdiğini belirtirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu konudaki tutumunun süreci son derece zorlaştırdığını söyledi.

Moskova, Ukrayna’nın NATO üyeliğine uzun süredir karşı çıkıyor. Dolayısıyla Donbas’tan çekilme karşılığında NATO üyeliği fikri, yalnızca Kiev’in vereceği bir karara bağlı değil; Rusya’nın bu formüle yaklaşımı da belirleyici olacak.

“BU KARARI TEK BAŞIMA VEREMEM, HALKA SORARIM”

Zelenskiy, Ukrayna’nın topraklarından vazgeçmeye hazır olmadığını yineledi. Bununla birlikte, kapsamlı ve somut güvenlik garantileri içeren bir anlaşmanın ortaya çıkması durumunda konuyu Ukrayna halkının değerlendirmesine sunabileceğini belirtti.

Ukrayna liderinin sözünü ettiği güvenlik paketi üç temel unsura dayanıyor: NATO ve Avrupa Birliği tarafından verilecek somut güvenlik garantileri, Ukrayna ordusunun yeterli personel ve silah kapasitesiyle güçlü tutulması ve savaş sonrasında ülkenin yeniden inşası için finansman sağlanması.

Zelenskiy, ABD ve diğer NATO ortaklarının bu güvenceleri açık biçimde doğrulaması hâlinde halka danışacağını belirterek, “Bu kararı kendi başıma vermeye hakkım yok” mesajını verdi.

Ancak olası bir uzlaşmanın, Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarının hukuken Rusya’ya ait olduğunun tanınması anlamına gelmeyeceğini de özellikle vurguladı.

DONBAS PAZARLIĞININ MERKEZİNDE NE VAR?

Ukrayna’nın doğusunda bulunan Donbas, Donetsk ve Luhansk bölgelerinden oluşuyor. Sanayi altyapısı, madenleri ve stratejik konumuyla savaşın en kritik alanlarından biri olan bölge, 2014’ten bu yana Rusya-Ukrayna çatışmasının merkezinde yer alıyor.

Rusya, 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından Donetsk ve Luhansk üzerinde hak iddiasını genişletti. Ancak Ukrayna ordusu, Donetsk bölgesinin bir bölümünde kontrolünü sürdürüyor. Özellikle doğudaki savunma hattı, Kiev açısından yalnızca bir toprak parçası değil, ülkenin güvenliği bakımından da hayati önem taşıyor.

ABD tarafının gündeme getirdiği soru, Ukrayna’nın bu bölgelerdeki askerî varlığından vazgeçmesi ihtimalini içeriyor. Böyle bir geri çekilmenin karşılığında NATO üyeliğinin güvence altına alınıp alınamayacağı ise henüz yanıtlanmış değil.

PUTİN’İN NATO KIRMIZI ÇİZGİSİ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’nın NATO’ya katılmasını Moskova’nın güvenlik çıkarlarına aykırı görüyor. Kremlin, savaşın sona erdirilmesine yönelik talepleri arasında Ukrayna’nın tarafsız statüsünü ve askerî kapasitesine sınırlamalar getirilmesini de gündeme taşıyor.

Kiev ise bu koşulların ülkeyi gelecekte yeni bir saldırı karşısında savunmasız bırakacağını savunuyor. Ukrayna açısından NATO üyeliği, yalnızca bir dış politika tercihi değil, Rusya’nın yeniden saldırmasını önleyecek güvenlik mekanizması arayışının da parçası.

Bu nedenle Donbas’tan çekilme karşılığında NATO üyeliği fikri, tarafların yıllardır uzlaşamadığı iki temel konuyu aynı masada buluşturuyor: Toprak ve güvenlik.

ABD’NİN DİPLOMASİ TRAFİĞİ: ABU DABİ, MOSKOVA, DUBLİN

Yeni tartışma, ABD’nin son günlerde hızlandırdığı diplomatik temasların ardından geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Abu Dabi’de Ukrayna ve Rusya heyetleri arasındaki görüşmelere katıldı. ABD heyeti daha sonra Moskova’da Putin’le, ardından Dublin’de Zelenskiy’le temas kurdu.

Abu Dabi görüşmelerinden savaşın sona erdirilmesine yönelik kapsamlı bir anlaşma çıkmadı. Buna karşılık Zelenskiy, tarafların binden fazla kişiyi kapsayabilecek bir esir takası konusunda ilkesel uzlaşmaya vardığını, kesin sayıların ise henüz netleşmediğini açıkladı.

Enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması da gündeme geldi. Ancak Zelenskiy, Rusya’nın bu konuda olumlu bir tutum sergilemediğini belirtti.

AVRUPA MASADA OLMAK İSTİYOR

Müzakerelerin bir başka önemli başlığı da Avrupa’nın süreçteki rolü. Zelenskiy, Avrupa ülkelerinin bundan sonraki görüşmelerde daha etkin biçimde yer alması gerektiğini savunuyor.

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Polonya’nın yanı sıra Avrupa Birliği temsilcilerinin de barış görüşmelerinde yer almasını öngören bir heyet oluşturulması gündeme geldi.

Avrupa başkentleri, Ukrayna’nın geleceğini doğrudan ilgilendiren bir anlaşmanın kendileri olmadan şekillendirilmesine sıcak bakmıyor. Zelenskiy de Avrupa’nın güvenlik mimarisine ilişkin kararların, savaş sona erdirilmeden ve Ukrayna’nın güvenliği sağlanmadan ele alınmasına karşı çıkıyor.

ASIL SORU: BARIŞIN BEDELİNİ KİM, NASIL ÖDEYECEK?

Bugün masadaki tartışma yalnızca Ukrayna’nın NATO’ya girip girmemesi değil. Donbas’ın geleceği, Ukrayna’nın egemenliği, Rusya’nın güvenlik talepleri ve Avrupa’nın savunma düzeni aynı pazarlığın parçaları hâline gelmiş durumda.

Washington’ın gündeme taşıdığı formül, henüz somutlaşmış bir anlaşma değil. Zelenskiy’nin açıklaması ise Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ile güvenlik garantileri arasında nasıl bir tercih baskısıyla karşı karşıya bırakıldığını gözler önüne seriyor.

Bir tarafta Ukrayna’nın topraklarından çekilmesi ihtimali, diğer tarafta NATO üyeliği vaadi; karşı tarafta ise bu üyeliğe yıllardır itiraz eden Rusya var. Bu denklemde henüz yanıtı bulunmayan soru şu: Taraflar gerçekten kalıcı bir barış mı arıyor, yoksa kendi güvenlik ve nüfuz alanlarını yeniden mi şekillendiriyor?