0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Evet, sosyal medya platformları çocukların gezindiği mayın tarlasına dönüşmüş durumda. Paylaşılan içerikler, hiçbir sansüre tabi tutulmayan paylaşım ve canlı yayınlar çocukların zihinsel, psikolojik ve ahlaki durumlarını derinsen sarsıyor. Bu bağlamda bir düzenlemenin gerekliliği tartışma götürmez nitelikte. Ancak AKP’nin devreye soktuğu bu yasal düzenleme bahsini yaptığımız yara ve sancıların tedavisi niteliğinde emi? Tartışılır!

Hadi haberin detaylarına bakalım.

Eski prosedür bitti. Yeni dönem yarın başlıyor: Bunları yapmayanın hesabı kapatılacak!

Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni uygulama için geri sayım sona eriyor. 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme, özellikle 15 yaşından küçüklerin dijital platformlara erişiminde önemli değişiklikler getiriyor. Yeni dönemde bu yaş grubundaki çocuklar sosyal medya hesabı açamayacak. 15-17 yaş arasındaki kullanıcılar ise belirli güvenlik koşulları ve kullanım kısıtlamaları çerçevesinde platformlarda bulunabilecek.

Ancak çocukları dijital dünyanın kontrolsüz içeriklerinden koruma iddiasıyla hazırlanan düzenlemenin ne ölçüde etkili olacağı şimdiden tartışmaya açık. Çünkü mesele yalnızca çocukların hesap açmasını engellemekten ibaret değil; karşılarına çıkan zararlı içeriklerin, denetimsiz yayınların ve dijital bağımlılık mekanizmalarının nasıl kontrol edileceği de en az yaş sınırı kadar önemli.

10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, sosyal medya şirketlerine yaş tespiti ve çocuk kullanıcıların korunması konusunda yeni sorumluluklar yüklüyor. Sistemin temelinde e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital yaş doğrulama mekanizması bulunuyor.

15 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE DİJİTAL KAPI KAPANIYOR

Yeni uygulamanın en dikkat çekici maddesi, 15 yaşını henüz doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasının yasaklanması. Platformlar, bu yaş grubundaki kişilerin hesap oluşturmasına izin veremeyecek.

Hesap açma aşamasında gerçekleştirilecek yaş kontrolünde 15 yaş sınırının altında kalan kullanıcıların başvuruları kabul edilmeyecek. Böylece sosyal medya şirketleri, kullanıcıların yaşlarını doğrulamakla yükümlü olacak.

Hâlihazırda hesabı bulunan çocuklar içinse geçiş dönemi öngörülüyor. Mevcut kullanıcıların yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekecek. Yapılacak kontroller sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kişilerin hesapları kapatılacak.

GENÇLERİN HESAPLARI DA ARTIK ESKİSİ GİBİ OLMAYACAK

15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar sosyal medya platformlarından tamamen uzaklaştırılmayacak. Bunun yerine bu yaş grubuna yönelik daha sınırlı bir kullanım modeli uygulanacak.

Yeni sistemde 15-17 yaş arasındaki kullanıcıların hesapları başlangıçta gizli olacak. Bu hesaplardan canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek. Ayrıca çocukların davranışlarını ve ilgi alanlarını esas alan kişiselleştirilmiş reklamlar da gösterilemeyecek.

Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer maddesi ise sonsuz kaydırma özelliğinin devre dışı bırakılması. Kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmayı amaçlayan bu sistemin çocuk hesaplarında kullanılmasının önüne geçilecek.

İletişim konusunda da sınırlamalar getiriliyor. Buna göre çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Diğer kullanıcılar ise çocukların takipçi ve takip ettikleri hesapların listelerini görüntüleyemeyecek.

KİMLİK BİLGİLERİ PAYLAŞILMADAN YAŞ KONTROLÜ YAPILACAK

Yeni sistemin teknik altyapısına ilişkin açıklamalarda bulunan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yaş doğrulama işlemlerinin e-Devlet üzerinden gerçekleştirileceğini bildirmişti.

Buna göre sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcı, öncelikle e-Devlet sistemine giriş yapacak. Ardından Siber Güvenlik Başkanlığı hizmeti üzerinden kendisine ait dijital yaş belirtecini oluşturacak.

Oluşturulan belirteç ilgili sosyal medya platformuna iletilecek. Platform da bu bilgi üzerinden kullanıcının 15 yaş sınırını geçip geçmediğini, 18 yaşından küçük olup olmadığını kontrol edebilecek.

Sistemin önemli özelliklerinden biri, kullanıcıların kimlik bilgilerinin doğrudan sosyal medya şirketlerine aktarılmaması. Dijital belirteç aracılığıyla platformlara yalnızca gerekli yaş bilgisi sunulacak. Böylece kişinin kimlik bilgileri paylaşılmadan yaş grubunun doğrulanması amaçlanıyor.

YAŞINI GİZLEYENLER DE KONTROLDEN KAÇAMAYACAK

Düzenleme yalnızca yeni hesap açan kullanıcıları kapsayan bir uygulamayla sınırlı tutulmayacak. Sosyal medya şirketleri, mevcut hesapların kullanımını da kendi teknolojik imkânları üzerinden değerlendirmeyi sürdürecek.

Bir hesabın gerçekte 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe ortaya çıkarsa platformun söz konusu hesabı geçici olarak askıya alması gerekecek.

Bu durumda kullanıcıdan yeniden e-Devlet sistemi üzerinden yaş doğrulaması yapması istenecek. Böylece yaşını farklı göstererek hesap açan çocukların da denetim kapsamına alınması hedefleniyor.

31 MART’A KADAR SÜRE TANINDI: SONRASINDA HESAPLAR KAPATILABİLİR

Yeni düzenleme 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giriyor. Ancak mevcut kullanıcıların sisteme uyum sağlaması için daha uzun bir takvim belirlendi. Sosyal medya hesaplarının yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için son tarih 31 Mart 2027 olarak açıklandı.

Bu tarihten itibaren yaş doğrulama yükümlülüklerini yerine getirmeyen hesaplar yeni sistemin gereklilikleri doğrultusunda değerlendirilecek. Kontroller sonucunda 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak.

Dolayısıyla yarın başlayacak uygulama, yalnızca yeni hesap açacak çocukları değil, hâlihazırda sosyal medya kullanan milyonlarca kullanıcıyı da ilgilendiriyor.

ASLİ MESELE SADECE YAŞ SINIRI KOYMAK MI?

Çocukların sosyal medyanın kontrolsüz ve zararlı içeriklerinden korunması gerektiği konusunda ciddi bir toplumsal ihtiyaç bulunduğu açık. Ancak getirilen düzenlemenin başarısı, yalnızca 15 yaş sınırının uygulanmasıyla ölçülemez.

Çocukların karşılaştığı şiddet içerikleri, ahlaki değerleri zedeleyen paylaşımlar, denetimsiz canlı yayınlar, istismar riski ve bağımlılığı besleyen algoritmalar da çözüm bekleyen temel sorunlar arasında yer alıyor.

Bu nedenle yeni düzenlemenin ne kadar etkili olacağı, sosyal medya şirketlerine getirilen yükümlülüklerin ne ölçüde denetleneceğine ve çocukların dijital dünyada gerçekten nasıl korunacağına bağlı olacak.

Kısacası çocukları sosyal medyadan uzaklaştırmak ya da yaşlarına göre sınırlamak bir tedbir olabilir. Ancak onları zararlı içeriklerin kuşattığı dijital ortamdan koruyacak kapsamlı bir denetim ve güvenlik mekanizması oluşturulmadığı sürece tartışmanın asıl konusu değişmeyecek.